درس هفتم : تنوین

در درس هاى گذشته با خواندن این كلمه ها آشنا شدید:كِتابَ كِتابِ كِتابُ
بعضى وقتها این كلمه ها با نون ساكن اضافى خوانده مى شوند:كِتابَنْ كِتابِنْ كِتابُنْ
بـراى ایـنـكـه مـعـلوم شـود نـون سـاكن آنها اضافى است ،آن را نمى نویسند و در عوض ، علامت صداى حرف بعدی راتكرار مى كنند:كِتابً كِتابٍ كِتابٌ اسم این علامت ها (تنوین ) است .
تـنـویـن : نـون سـاكـنـى است كه در آخر بعضى از كلمه هانوشته نشده ولى خوانده مى شود، و نشانه آن تكرار علامت صداى حرف مى باشد.

تنوین بر سه قسم است:

تنوین فتحه ، تنوین كسره و تنوین ضمه .

تنوین هاى سه گانه را مى توان به شكل هاى زیر نمایش داد.

تنوین فتحه ـَ + نْ ـً
تنوین كسره ـِ + نْ ـٍ
تنوین ضمه ـُ + نْ ـٌ
كلمه هاى زیر را به دقت بخوانید

ماءً ماءَنْ - جَزاءً جَزاءَنْ - ذِكْرٍ ذِكْرِنْ - جِهادٍ جِهادِنْ - كُلُّ كُلُّنْ -سَماءٌ سَماءُنْ
نـكـتـه : مـعـمـولاً در آخر كلماتى كه به تنوین فتحه ختم مى شوند. الفى آورده مى شود مانند: (كـِتـَابـاً) و ایـن بـدان جـهـت اسـت كـه در هـنـگـام وقف باید به صورت الف مدى خوانده شوند: (كِتَابًا)
در سه مورد زیر الف آورده نمى شود:

1ـ كـلمـاتـى كـه بـه تـاء گـرد خـتـم شـونـد مـانـنـد: (رَحـْمـَةً ، حـَیـوةً )و در هـنـگـام وقـف ، تـاء تبدیل به هاء ساكن مى شود: (رَحْمَهْ ، حَیوهْ)

2ـ كـلمـاتـى كـه الف مـدى آنـهـا بـه صـورت یـاء نـوشـتـه شـده بـاشـد مثل (هُدًى ) و در هنگام وقف (هُدى ) خوانده مى شود.

3ـ بـعـضـى از كـلمـاتـى كـه بـه هـمـزه خـتـم مـى شـونـد مثل (جَزَاءً) و در هنگام وقف ، همزه ساكن مى گردد (جَزَاءْ)